Sıradaki içerik:

Limonun Faydaları Nelerdir ? Maddeler Halinde Açıklıyoruz!

e
sv

ÖSTRUS NEDİR ? İneklerde Kızgınlık Belirtileri Nasıl Anlaşılır ?

avatar

FReeWaLLe

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

ineklerde suni tohumlama

ÖSTRUS, ÖSTRUS SİKLUSU VE SÜRELERİ:

Östrus (kızglınlık), endokrinolojik, fizyolojik ve psikolojik etkimeler altında dişilerin aşım için erkeği kabul etmeleri şeklinde tanımlanabilir. Ayrıca genel sağlık, bakım, beslenme, iklim şartları ve verimlilik gibi nedenlere bağlı olarak dişiler östrusa geldiklerini dış ve iç semptomlarla belli ederler.Sığırlar genellikle cinsel olgunluğa 8-12 aylıkken ulaşırlar. Yetiştirmede ise 18 ile 24 aylıkken kullanılmaya başlanırlar. Vücut gelişimleri özellikle ırklar arasında farklılıklar gösterebilir. Düvelerin yetiştirmede geç kullanılmaları da yetiştiricilerin amacına uygun değildir. Zira böyle hayvanlar canlı ağarlık artışı nedeni ile yağlanmaya bağlı olarak düzensiz östrus siklusları gösterebileceklerinden gebe kalmaları güçleşebilir.

Buzağılayan inekler yaklaşık 60-90 gün içerisinde tekrar tohumlanırlar. Yavrulamadan sonra ilk östrus (kızgınlık) yaklaşık ilk 4 hafta içerisinde görülebilir, bazen bu süre birkaç aya uzayabilir. Doğumdan sonra östrusun görülmesi hayvandan hayvana çok değişken olmakla beraber ırk, yaş, mevsim, ahırda veya merada barınma, süt verimi, beslenme, seksüel uyarılar ve genel sağlık durumları ile yakından ilgilidir.

Doğumdan sonraki 60-90 gün içerisinde ineklerin tohumlanması ve yılda bir yavru elde edilmesi, süt sığırı işletmerinde arzu edilen en önemli unsurdur. Bu şekilde periyodik uygulamalar sonucu işletmeler karlılığını sürdürebilir. Bu süreyi aşan, özellikle 4 aylık bir zaman aralığı geçiren hayvanlar, mutlaka interfil (yavru sahibi olamama) kabul edilmeli, gerekli muayene ve tedavileri gerçekleştirilmelidir.

Tohumlanan hayvanların (suni veta tabii) gebe kalmayıp tekrar dönme süreleri, dönen inek yada düvelerin 2/3 veya 3/4’ünde ortalama 21 gün sonra tekrar kızgınlığa (tohumlamaya) hazır hale gelmektedir. İki östrus arasında ki östrus siklus süresi 18-24 gündür. En ideal tohumlama süresi ise genellikle dünya çapında ortalama 21 gün olarak kabul edilir.

Hayvanlar östrusta olduğunu iç ve dış belirtilerle belirli ederler. Kızgınlık aşamasına gelmiş olan inek yada düvelerin ortalama olarak östrus süreleri (kızgınlık zamanları) 18 saat kadar sürmektedir, ancak hayvandan hayvana farklılıkların olabileceği daima göz önüne alınmalıdır.

EN UYGUN SUNİ TOHUMLAMA ZAMANI

Tohumlama uygulamalarının en önemli konularınından birisi, ineğin ne zaman tohumlanması gerektiğine karar verilmesidir. 

  1. Sperma en az kızgınlık belirtilerinin görülmesinden 6-8 saat sonra dişi genital kanalına aktarılmış olmalıdır.
  2. Spermatozoonların serviksten oviduka varış süreleri oldukça hızlıdır. 
  3. Ovumun yaşam süresi, spermatozoonların yaşam süresinden çok daha kısadır.
  4. Erken yapılan suni tohumlama her zaman başarı oranını düşürmektedir. Bundan dolayı çok geç tohumlama zamanı tercih edilmelidir.
  5. Tohumlama sırasında rektal palpasyon (anal muayene) ile follikül kontrolünün yapılması ve ovaryumun üzerindeki follikülün varlığının saptanması, yüksek oradan tohumlama başarı oranı ve gebelik elde etmede son derece etkili olan bir farktördür. 
  6. Östrus (kızgınlık) belirtileri saptanan hayvanların, östrusun ikinci yarısının başında tohumlanması gebelik için en yüksek sonuçların alınabileceği unutulmamalıdır.

İNEKLERDE VE KOYUNLARDA SUNİ TOHUMLAMA 

Gerek ineklerde, gerekse koyunlarda tekniğine uygun olarak gerçekleştirilen suni tohumlamada başarılı sonuçlar elde edilmektedir. İlk bakışta zor görünen ve karmaşık izlenimi veren bu uygulamalar zaman içerisinde ve kazanılan deneyimlerle rutin (sıradan) bir nitelik kazanır.

İneklerde Sun’i Tohumlama

ineklerde suni tohumlama

İneklerde suni tohumlamayı sadece spermanın servikse verilmesi ile biten basit bir işlem olarak görmemek gerekir. Tam tersine suni tohumlama genital kanalın tüm organlarının yerlerini, muayenesini ve hijyenini de içeren karmaşık bir olaydır. Türkiye’de donmuş sperma uygulamasında en çok kullanılan yöntem rekto-vaginal yöntemdir. Bu yöntemin diğer tohumlama yöntemlerine göre en büyük avantajı dişi genital organlarının rektal muayenesi olarak tanımlanır. Bu sayede genital kanalda bulunması olası hastalıkların teşhisi kolaylıkla mümkün olabilmekte ve tohumlamanın başarısı da artmaktadır. Ayrıca tohumlamada  kullanılan malzemelerin bir kez kullanıp atılan cinsten olması da hijyen açısından önemlidir.

REKTO-VAGİNAL TOHUMLAMA

Rekto-vaginal yöntem bu güne kadar kullanılanlar içerisinde bütün dünyada geniş bir kullanım alanı bulmuştur.

Diğer Tohumlama Yöntemleri:

  • Gerçekçi bir teşhise imkan vermemektedir.
  • Enfeksiyon tehlikesi büyüktür.
  • Fazla sayıda alet ve ekipmana ihtiyaç duyulur.
  • Elde edilen gebelik oranları düşük olduğu için diğer uygulanan yöntemler terk edilmiştir.

Bu gibi sebeplerden dolayı rekto-vaginal yöntem diğer yöntemlere göre daha üstün olmakla birlikte günümüzde çok yaygın olarak kullanılmaktadır.

Rekto-Vaginal Suni Tohumlamanın Avantajları:

  • Sperma en güvenilir şekilde intra cervical ve intra uterine aktarılmaktadır.
  • Bu yöntem ile siklus, uterus ve ovarium bulguları en iyi şekilde değerlendirilir.
  • Mikroorganizmaların içeriye taşınması durumu en az düzeydedir. Özel dezenfeksiyon tedbirlerine gerek yoktur.
  • Tohumlama için harcanan zaman çok azdır.
  • Uterus (rahim), ovariumlar (yumurtalar) çevresi ile ilgili her türlü anormal bulgular kolayca saptanır.
  • En iyi gebelik sonuçları bu tohumlama yöntemi ile elde edilmektedir.

İneklerde Kızgınlık Belirtileri ?

inegin kizgin oldugu nasil anlasilir - ÖSTRUS NEDİR ? İneklerde Kızgınlık Belirtileri Nasıl Anlaşılır ?

Ineklerdekizginlikbelirtileri - ÖSTRUS NEDİR ? İneklerde Kızgınlık Belirtileri Nasıl Anlaşılır ?

Veteriner Hekim Emre ÇELİK

Benzer İçerikler
  • Site İçi Yorumlar

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.